Kata (jap. 型 kata) – w dosłownym tłumaczeniu słowo kata oznacza "kształt" albo "formę". Kata jest wysoce sformalizowanym rodzajem ćwiczeń stosowanym w wielu tradycyjnych sztukach i sportach walki. Kata to określone sekwencje kopnięć, uderzeń, bloków wykonywanych w odpowiednich pozycjach, często powiązanych również z określonym sposobem oddychania. Poszczególne kata charakteryzują sie zróżnicowanym stopniem trudności i wymagają od ćwiczącego odpowiedniej dojrzałości w karate.
Kata stanowi bardzo ważny element w karate.Trening kata ma poszerzać znajomość pozycji i technik (waza), jak również rozwijać zmysł równowagi, wyczucie odpowiedniego dystansu, postawy ciała oraz właściwego timingu). Kata ucieleśnia idee "ren ma" (zawsze doskonalić). Wraz z czasem ruchy ćwiczącego stają się coraz bardziej płynne i doskonałe, a techniki bardziej precyzyjne. Zwracanie uwagi na szczegóły jest niezbędne dla doskonałego wykonania kata.W Kyokushin znajomość kata wymagana jest przy zdawaniu egzaminów na stopnie uczniowskie oraz mistrzowskie dan. Kata są również prezentowane podczas publicznych pokazów, stanowią także obok kumite konkurencję sportową.
Według Masutatsu Oyamy konieczne jest "myślenie o Karate jako o języku - kihon (podstawa) może być traktowane jako litery alfabetu, kata (formy) stanowią ekwiwalent słów i zdań, a kumite (walka) będzie analogiczne do rozmowy". Twierdził, że byłoby lepiej znać w stopniu mistrzowskim jedno kata, niż opanować wiele, a tylko połowicznie.
Trzy zasady, których nale ży przestrzegać podczas treningu kata:
- Waza no Kankyu - tempo technik (wolno / szybko). Tempo kata jest zmienne. Niektóre techniki należy wykonywać szybko, podczas gdy inne powinny zostać wykonane powoli.
- Chikara no Kyodżaku - Moc siły (silny / słaby). Moc techniki wywodzi się z właściwego bilansu między siłą i relaksem.
- Iki no Czosei - kontrola oddechu.
Ze względu na historyczne korzenie Kyokushin kata dzieli się je na tzw. "Północne Kata" oraz "Południowe Kata". "Północne Kata" mają wiele wspólnego z kata praktykowanymi w Shotokan Karate, zostały one rozwinięte przez Mas Oyama na bazie treningu u mistrza G ichin Funakoshi. Podstawa tych kata zbudowana została na postawie północno Chińskiego kempo (walkę wręcz), oraz na Chińskim Shaolin kempo. Kata te bazują na długich, mocnych pozycjach oraz silnych blokach i uderzeniach.
Północne Kata to:
"Południowe Kata" zostały rozwinięte na podstawie Okinawskiego stylu Karate Goju Ryu, wywodzące się z So Nei Chu, które z kolei pochodziło z południowo chińskiego kempo. Ruchy w tych kata są bardziej okrężne i miękkie. Do tych kata zaliczają się:



Kata